ГЕОГРАФИЯЛЫҚ АҚПАРАТТЫҚ ЖҮЙЕЛЕР ЗЕРТХАНАСЫ

ГЕОГРАФИЯЛЫҚ АҚПАРАТТЫҚ ЖҮЙЕЛЕР ЗЕРТХАНАСЫ

 

Зертхана жетекшісігеография ғылымдарының докторы

Медеу Али-Хан Ахметкалұлы

 

Зертхананың қысқаша тарихы. Зертхананы құрардың алдында уақыт кезеңі әр түрлi зертханалардың еңбектері мен тақырыптарының жиналған картографиялық материалдар зерттеулердiң қандай да бір аралық кезеңiнде өзімен бірге ұсына алмағанында емес, түрлi масштабты карталар жасау, талдау және ұсынысын шығарылғандай етiп карта сенiмдi болғанында География институты қызметiнiң жеке бағытындағы карта-схема көрсеткендей болды. 2003 жылдың бастапқы өз кезеңiнде,  болашақ геоморфология және геоақпараттық картография зертханасының құрамында болатын iргелi ғана емес, халықаралық жобалар бойынша картографиялық жұмыстарды қатарынан орындаған геоақпараттық технологиялар Орталығы жарақтанған техникасының ең соңғы жетiстiгiне сүйенді. Орталық 2006 жылы географиялық ақпараттық жүйелердiң жеке зертханасы болып шықты.

Зерттеулердiң негiзгi бағыты зертхананың - топографиялық мәлiметтер мен (ДЗМ) дистанциялық зондылау мәлiметтерінің цифрлық (векторлық ) негiзде базаланған, сонымен бiрге инвентарлық, бағалау, болжамдық және кепiлдемелiк түрлi масштабты тақырыптық және мамандандырылған карталарды құрастыру.

Laboratoriya_Geo.Informaz.Sistem-01

Қазіргі кезде зертханада бірыңғай әдістемелер мен келісілген нәтижелердің біріккен басты мақсаттардың айқын туындысы мен көрнекті жүйесі ретінде Қазақстан Республикасының атластық картографиялау тұжырымдамасы жасалды. Көпфункциональді атластар жиынтығында атластық картографияның тұжырымдамасы қалыптасты: Ұлттықта (табиғат, қоғам, экологиялық орта), Аймақтықта (Маңғыстау облысы), Салалықта (төтенше жағдай).

atlas

Мамандары. Зертханада қазіргі кезде 16 қызметкер бар, олардың ішінде экономика ғылымының докторы, 3 география ғылымының кандидаты 1 ғылыми қызметкер,7 кіші ғылыми қызметкер, 3 жетекші инженер және 1 техник жұмыс істейді. Қызметкерлерде ГАЖ-технологиясын қолдануда олардың біліктілігін анықтайтын халықаралық сертификаттар бар.

 

Даму жетістіктері. Зертхананың негізгі даму бағыттары WEB-сервистер мен сандық таратушы өнімдерді геопортал базасында электронды интерактивтік кешендерді жасау үшін өздерінің жұмыстарындағы геоақпараттық  бағдарламалық кешендерді пайдалану болып табылады. Сондай-ақ (4D) табиғи кешендер мен 3D- үлгілеу және қосымша кешендермен үлгілеуді меңгеруде.

Laboratoriya_Geo.Informaz.Sistem-02

Жарияланымдары

  1. Медеу А.А. Теоретико-методологические инструменты экономической оценки водных ресурсов // Вопросы географии и геоэкологии. – 2014. - №3 – С. 24-30.
  2. Медеу А.А. Методика оценки уровня социальной напряженности в условиях трансформации среды жизнеобеспечения // Матер. 1-ой межд. науч. – практ. конф. «Опустынивание центральной Азии: оценка, прогноз, управление», Астана, 25-27 сентября 2014 г. – С. 333-343.
  3. Акиянова Ф.Ж., Аскарова М.А., Искаков Н.А., Медеу А.Р Мальковский И.М., Скоринцева И.Б., Токмагамбетова Р.Ю. Национальный атлас Республики Казахстан – картографическая основа устойчивого развития. // Материалы международной конференции «Национальные атласы в формировании глобального информационного пространства», Украина, Киев. 2012. – С. 4-6.
  4. Токмагамбетова Р.Ю., Маканова А.У. Мероприятия по снижению воздействия опустынивания на демографическую ситуацию Казахстана и их картографирование./ «Гидроэкология и метеорология»,  №4 , 2013. – С.120-130.
  5. Оразбекова К.С., Искалиева Г.М. Использование ГИС технологий для оценки процессов опустынивания Казахстанского Приаралья Материалы 1-ой международной научно-практическойконференции «Опустынивание Центральной Азии: оценка, прогноз, управление» г.Астана, 2014 г.
  6. Оразбекова К.С., Искалиева Г.М. Использование ГИС технологий для оценки процессов опустынивания Казахстанского Приаралья Материалы 1-ой международной научно-практическойконференции «Опустынивание Центральной Азии: оценка, прогноз, управление» г.Астана, 2014 г.
  7. Оразбекова К.С., Толепбаева А. К.Оценка и картографирование экологического состояния окружающей среды на основе ГИС-технологий (на примере Восточно-Казахстанской области)«Современные концепции научных исследований», материалы IV- Международной научной конференции. Евразийский Союз Ученных, ежемесячный научный журнал. – Москва, 2014 г. - №4 (12) – С. 107-110.

Техникалық және бағдарламалық қамтамасыз етуі. География институтының географиялық ақпараттық жүйелерi зертханасы қуатты компьютер жабдығымен(соның iшiнде кең қалыпты плоттерлер, сканерлермен)  жабдықталған. ГАЖ iске асыру және өңдеу үшiн - ArcGIS 9.3 қосымша модулдарымен Geostatistical Analyst, Spatial Analyst, 3D-Analyst, ModelBuilder, ArcPress, Publisher лицензиялық бағдарламалық жобаларын қамтамасыз етуге алған. Дистанциялық зондылау деректерін өңдеу үшiн ERDAS 8.7, ENVI 4.0 және  басқаларында арнайы бағдарламалық қамтамасыз етуге болады.