ТУРИЗМ ЖӘНЕ РЕКРЕАЦИЯ ГЕОГРАФИЯСЫ ЗЕРТХАНАСЫ

  Зертхана жетекшісі –                                                                     география ғылымының кандидаты,                                      Егембердиева Камшат Баратқызы                                             E-mail:  kamshat_yegemberdieva@mail.ru

Тарихы

Туризм және рекреация мәселелерін тақырыптық зерттеу География институтында 1996 жылдан 2003 жылға дейiн жүргiзiлді, бұл жұмыстарға г.ғ.к В.И. Попов басшылық еттi. 2003 жылы рекреациялық география зертханасы таулы аумақтардың геоэкологиясы зертханасымен бірігіп, г.ғ.д. В.П. Благовещенскийдің басшылығымен таулы аумақтардың геоэкологиясы және рекреациялық география зертханасы атауына ие болды. 2008 География институтында жылы кең спектрлі жұмыстардың көбеюіне байланысты туризм және рекреация географиясы зертханасы құрылды.

Зертханада бюджеттік, мақсаттық және гранттық (отандық және шетелдік) қаржыландыру аясында теориялық, әдістемелік, тәжірибелік және қолданбалы сипаттағы ғылыми зерттеулер жүргізіліп келеді, сондай-ақ «5В090200 – Туризм» және «6М090200 – Туризм» мамандықтары бойынша бакалавриат және магистратура студенттерінің өндірістік тәжірибеден өтуі ұйымдастырылған.

Негізгі бағыттары

1) Қазақстандағы туризм және демалыс индустриясын қалыптастырудың теориялық және әдістелік негіздері; 2) Қазақстандағы туризм және демалыс индустриясын дамытудың ұлттық және аймақтық бағдарламасын жүзеге асыруды ақпараттық қамтамасыздандыру.                                                                               3) Географиялық қолданбалы іздеулерді қоса алғанда Қазақстандағы туризм және демалыс индустриясын дамытуды жоспарлау .

Кадрлары

Қазіргі уақытта зертханада 6 қызметкер жұмыс істейді, оның ішінде 3 ғылым кандидаты мен 3 магистр бар. Мамандардың табиғатты қорғау және геоэкология, табиғатты пайдалану мәселелерін шешу, картография, биогеография, әлеуметтік-экономикалық география, ландшафттық экология, рекреациялық география аясында ауқымды тәжірибесі мен жоғары біліктілігі бар. Зертхана қызметкерлерi табиғатты қорғау стратегиясын жасау, пән аралық және транспәндік ғылыми зерттеулерді жүргiзу, ГАЖ-технологиялары мен Жердi арақашықтықтық зондтау материалдарын жете қолдану біліктіліктерін растайтын халықаралық сертификаттарына ие.                           Зертхана материалдары негізінде «25.00.23 – Физикалық география және биогеография, топырақ географиясы және геохимиясы» мамандықтары бойынша география ғылымдарының докторы және география ғылымдарының кандидаты ғылыми дәрежесiне екi талаптанушы диссертациясын қорғады.

Даму болашағы

Зертхананың ғылыми iздеулерi Қазақстан Республикасының туристiк саласын дамыту үшiн басты маңызы бар, теориялық-әдiстемелiк және қолданбалы зерттеулердiң жаңа бағыттарымен байланысты. Оның ішінде:

1) туристік-рекреациялық кешендерді (ТРК) дамыту мен жобалаудың теориялық-әдістемелік және ғылыми-тәжірибелік негізін жасау;

2) ТРК-дегі негативті құбылыстарды картографиялау және бағалау әдістемесін жасау, сондай-ақ географиялық-экологиялық индикациялардың жағдайы және қызмет ету үрдістері;

3) туристік-рекреациялық ландшафттардың аттрактивтігін жобалау және картографиялау, бағалау әдістерін жасау;

4) туристік-рекреациялық нысандар мен аумақтардың ақпараттық базасын жасау және кадастрын толықтыру;

5) ТРК қауіпсіздігі мен тиімділігін көтеру үшін табиғи ортаның антропогендік өзгерістерін жеңілдету жолын табу және оның маңыздылығын бағалау;

6) елдің барлық ТРК үшін қол жетімді рекреациялық жүктемелерді анықтау;

7) туризм және демалыс индустриясын дамыту зонасындағы табиғи және табиғи-антропогендік кешендердегі экологиялық жағдайдың мониторингі;

8) болашақтағы рекреациялық-туристік мақсаттар үшін қала маңы зоналарының аумақтарын картографиялау және зерттеу;

9) туристтiк және рекреациялық қызметтердiң дамуын картографиялық және ГАЖ-мен қамтамасыз ету, ұлттық туристтiк атласын жасау.

Бірнеше жарияланымдар

Попов В.В., Глотов С.Е., Гуляева Т.С. Методические вопросы комплексной рекреационной оценки горных территорий. Алматы, 1998.

Попов В.И., Абулхатаева Л.Ю., Гасанова Н.П. Рекреационные ресурсы горных территорий Казахстана и некоторые проблемы их освоения. Алматы, 2001.

Благовещенский В.П., Гуляева Т.С. Ландшафтно-экологический метод оценки рекреационных ресурсов горных территорий. Москва, 2006.

Плохих Р.В. Методические основы анализа свойств ландшафтов рекреационного использования с применением дистанционной информации. Алматы, 2008.

Плохих Р.В., Гуляева Т.С., Абулхатаева Л.Ю., Гасанова Н.П., Хен А.П., Зильгараев А. Рекреационная освоенность Республики Казахстан. Алматы, 2010.

Плохих Р.В., Хен А.П., Зильгараев А.К. Национальный туристский атлас: важность создания и значение для развития индустрии отдыха и туризма в Республике Казахстан. Алматы, 2011.

Юшин Ю.В., Плохих Р.В. Экологическая безопасность в контексте развития активного туризма (на примере Южно-казахстанского контента). Москва, 2012.

Келинбаева Р.Ж. Структура информационно-аналитической базы для целей рекреационно-туристского картографирования. Алматы, 2013.

Хен А.П. Ландшафтно-экологический каркас Туркистанской экосети. Биробиджан, 2013.

Хен А.П. Развитие эколого-краеведческого образования в Республике Казахстан. Барановичи, 2014.

Юшин Ю.В. SWOT-анализ перспектив развития горнолыжного и экологического туризма в Республике Казахстан. Прага, 2014.

Егембердиева К.Б. Қазақстандық Каспий маңы аймағын рекреациялық аудандастырудың географиялық аспекттері. Алматы, 2015.

КелинбаеваР.Ж., Сағын Д., Плохих Р.В. Орталық Қазақстанның туризм дамуындағы тарихи-мәдени әлеуеті. Алматы, 2015.

 

3.jpg000

Экспедициялық және далалық зерттеулер

Қазақстан аймақтарындағы экспедициялық зерттеулер шетелдік қаржы берушілер мен отандық тапсырыс берушілердің қаржыландыруы аясында әртүрлі уақытта орындалған. Ішіндегі аса маңыздылары төменде көрсетілген: «Шортанды-Бурабай курорттық зонасындағы экологиялық жағдайдың болжамдық үлгісін жасау» (ҚР ҚОҚМ Казгидромет РМК); «Солтүстік-Қазақстан облысының 2007-2024 жылдардағы тұрақты дамуға өту тұжырымдамасы» (Солтүстік-Қазақстан облысының әкімдігі); «ГАЖ-технологиялары негізінде Маңғыстау облысының тақырыптық карталар кешенін құру және табиғи-шаруашылық жүйесінің экологиялық жағдайын бағалау» (Маңғыстау облысының әкімдігі); «ҚР жазық және таулы аумақтарында табиғатты пайдалануды рекреациялық-туристік қамтамасыз етудің географиялық негіздері» (ҚР БҒМ ғылыми-техникалық бағдарламасы); «Қазақстандағы туризмді жеделдете дамытуды географиялық қамтамасыз ету»; «Орталық Қазақстандағы туристтік-рекреациялық әлеуетті кешенді пайдаланудың ғылыми негізін жасау»; «Астана қаласы мен қала маңы инновациялық әлеуметтік-экономикалық және экологиялық қауіпсіз дамытудың географиялық негіздері» (ҚР БҒМ Ғылым Комитетінің гранты); «Түркістан ЕҒҚ және Қызылқұм қорығы МҰТП жасау»; «Ландшафттық-экологиялық қаңқасының ғылыми зерттеу негізінде жобалы аймақтардың экожелілеріндегі үлесімдердің негізгі сипатын жүргізу (Отырар ауданы мен Түркістан қаласы әкімдігіне қарасты аумақтар); «Оңтүстік Балқаш маңы және Іле өзені жайылмалары аймақтарындағы жолбарыстың жаңа жағдайға бейімделу бағдарламасы» ұзақ мерзімді әлеуметтік-экономикалық құрамбөліктерін дайындау (Орта-Азиялық бағдарламалар гранты WWF (WWF Russia) / WWF Норвегия); «Атырау облысы аумағының Атласын құрастыру және табиғи-ресурстық әлеуеті, әлеуметтік-экономикалық дамуы және экологиялық күйін геокеңістікте бағалау» (Атырау облысының әкімшілігі).

 

6.JPG сжат

5.JPG сжат